احتمالاً تا به حال برای شما هم اتفاق افتاده است که بعد از چندین ساعت مطالعه، احساس کردهاید چیزی یاد نگرفتهاید. این شرایط نشان میدهد که مطالعهیتان باکیفیت نبوده و باید در سبک مطالعهتان تجدیدنظر کنید. گاهی هنگام مطالعه کارهایی را انجام میدهیم که بازدهی ما را به شدت کاهش میدهد. در واقع ممنوعههای مطالعه به درس خواندنمان نفوذ کرده اما خودمان از آنها بیخبر هستیم.
در این نوشتار قصد داشتهایم تا شش مورد از ممنوعههای هنگام مطالعه را با یکدیگر مرور کنیم.
ذهنِ مشغول ما
ذهن ما همواره علاقهمند تا مشغول به چیزی باشد. اگر فعالیتی که در حال انجامش هستیم نتواند ذهنمان را درگیر کند، نمیتوانیم تمرکز داشته باشیم. این همان موقعی است که حواسمان پرت موضوعی دیگر میشود. بنابراین برای اینکه بتوانیم هنگام مطالعه متمرکز باشیم، میبایست کاملاً درگیر فرایند مطالعه و موضوع مورد مطالعهمان شویم. عوامل متعددی موجب از دست دادن تمرکز ما در طول زمان مطالعه میشود. با شناخت و اجتناب از آنها میتوانیم با ذهنی متمرکز و بازدهی بالا مطالعه کرده و درس بخوانیم.

- مطالعهی بیوقفه
زمان مناسب برای درس خواندن بین یک ساعت تا یک ساعت و ربع است. پس از پایان این زمان باید به ذهنتان استراحت دهید تا بتواند اطلاعات بهدستآمده را مرتب و طبقهبندی کند. زمان استراحت برای این میزان مطالعه بین ده دقیقه تا یک ربع است. اگر به ذهنتان اجازهی استراحت ندهید و بیوقفه مطالعه کنید خسته میشوید و مطالب جدید را یاد نخواهید گرفت. بنابراین بهتر است زمان مطالعهتان را به بخشهای یک ساعته تقسیم کنید تا مطالب را بهتر بیاموزید.
- مصرف غذاهای ناسالم
پیش از مطالعه نباید غذاهای آماده یا فستفود مصرف کنید. چرا که این غذاهای ناسالم منبعی از چربی، قند و نمک هستند و هضم آنها برای بدن دشوار است. اگر پیش از درس خواندن این نوع غذاها استفاده شوند، بدن تمام انرژیش را برای هضم و خونرسانی به دستگاه گوارش مصرف خواهد کرد. در این هنگام خونرسانی به مغز کاهش پیدا میکند و مطالعه سودمند نخواهد بود.

۳.موقعیت بدنی نامناسب
بسیاری از افراد عادت کردهاند تا به شکلی خاص درس بخوانند. بعضی از آنها راه میروند یا دراز میکشند و میخوابند. اگر هنگام مطالعه دائم راه بروید، در طولانی مدت خسته میشوید و انرژیتان صرف کاری به غیر از مطالعه میشود. اگر هم دراز بکشید و درس بخوانید پس از مدتی به شما احساس خوابآلودگی دست میدهد و کسل میشوید. موقعیت بدنی نامناسب موجب میشود تا نتوانید به خوبی مطالب را به خاطر بسپارید. بهترین شرایط برای درس خواندن، حالت نشسته بر روی صندلی و پشت میز است. در این شرایط خونرسانی به مغز بیشتر و بهتر صورت میگیرد.
- وسواس در مطالعه
وسواس در مطالعه کردن از دیگر ممنوعههاست. یکی از روشهای نادرست مطالعه، چند بار خواندن یک مطالب و حفظ کردن آن است. بهتر است هر مطلب یک یا دو مرتبه مطالعه شود و سپس مطالب دیگر خوانده شود. گاهی به دلیل اضطراب زیاد احساس میکنید مطالبی که میخوانید را متوجه نمیشوید. به همین دلیل دوباره و دوباره آن را میخوانید تا کامل حفظ شوید. اما این روش غلط است و تنها اضطرابتان را بیشتر میکند.

- مطالعهی بدون هدف
زمانی که برای مطالعه و درس خواندتان هدف مشخصی نداشته باشید، نمیتوانید به خوبی مطالب را یاد بگیرید. برای مطالعهتان هدفی بگذارید و با انگیزه و برنامهریزی مطالعه کنید. اگر تنها برای جلب رضایت پدر و مادر یا معلمتان درس میخوانید، مطالب را هرگز یاد نمیگیرید.
- مصرف قهوه و نوشیدنیهای انرژیزا
پیش از هر چیزی سلامتیتان در اولویت است. استفاده از قهوه و نوشیدنیهای انرژیزا شاید برای چند مرتبهی اول به شما کمک کند تا هشیار بمانید و بیشتر مطالعه کنید. اما پس از مدتی بدنتان به ترکیبات آنها عادت میکند و اگر قهوه و نوشیدنیهای انرژیزا مصرف نکنید، نمیتوانید درس بخوانید. این مواد غذایی در طولانی مدت میتواند موجب افزایش ضربان قلب، اضطراب و سردرد شود.

برای مطالعه و درس خواندن درست، نکاتی وجود دارد که با رعایت آنها میتوانید بازدهی بیشتری داشته باشید. تغدیه و خواب مناسب از نکاتی است که باید به آنها توجه کنید. همچنین بهتر است برای درس خواندتان هدف مشخص کنید و با روشهای مناسب و کارآمد مطالعه کنید. اینگونه کمتر خسته میشوید و نتیجهای بهتر میگیرید.