۶ راهکار برای بهبود عملکرد در مطالعه
انجام فرایند مطالعه شاید در نگاه اول برای بسیاری از افراد کار آسانی بهنظر برسد که نیاز به آموزش و روش خاص نداشته باشد. اما اگر شما با مطالعه غریبه نباشید حتما این موضوع را میپذیرید که استفاده از روشهای مطالعۀ موثر تا چه اندازه در بازدهی تاثیر دارد.
یادگیری چند تکنیک موثر برای مطالعه در میزان بهرهوری شما اثرگذاری بالایی دارد. از مزیتهای استفاده از روشهای مطالعه این است که شما با تمرکز بالا و بدون خستگی به مطالعه با درک مطالب میپردازید.
روشهای پیشنهادی برای مطالعۀ عمیق و موثر
روش مطالعه ممکن است برای هر فردی به شیوهای خاص باشد و اگر شما عادتی خاص هنگام مطالعه دارید که به شما در این فرایند کمک میکند، لازم نیست حتما آن را حذف کنید و تغییر دهید. اما ممکن است بسیاری از افراد بهدلیل روشهای نادرستی که انتخاب میکنند مطالعه برایشان سخت و طاقتفرسا باشد.
در ادامه ۶ گام مطالعۀ موثر را معرفی و آنها را به اختصار بررسی میکنیم.
- مشخصکردن هدف
چه کتاب درسی را برای مطالعه در دست گرفته باشید و چه به دنبال مطالعۀ یک داستان باشید بهتر است تا هدف خود را از آن مشخص کنید. با درنظرگرفتن هدف در ذهنتان انگیزۀ شما حفظ میشود و راحتتر به مطالعه ادامه میدهید.
- پیشخوانی اولیه
در این مرحله از مطالعۀ موثر یک تصویر کلی از آنچه میخواهید بخوانید در ذهن خودتان ترسیم کنید. قبل از آنکه مطالعۀ کتابی را کلمه به کلمه آغاز کنید، دیدی کلی از محتوای آن بهدست آورید. نگاهکردن به فهرست یا تورق سریع کتاب، کارهایی است که میتوانید انجام دهید.
- پیشخوانی ثانویه
در پیشخوانی ثانویه هر قسمت را با دقت بیشتری بررسی کنید. سعی کنید در این مرحله بسیار سریع مطالب را بخوانید تا درکی کلی از محتوای کتاب بهدست آورید. به یاد داشته باشید که انجام این مراحل تاثیر زیادی بر موثربودن مطالعۀ شما دارد.
- طرح سوال
حالا با درکی که از کتاب بهدست آوردهاید، وقت آن است که سوالاتی مرتبط با موضوع طرح کنید. از بخش اول کتاب شروع کنید. این مرحله ممکن است کمی زمانبر باشد و نیاز به حوصله داشته باشد. اما سعی کنید با تمرکز سوالات را مشخص کنید.
- خواندن عمیق و فکرکردن
حالا وقت آن رسیده است که مفهوم هر بخش را درک کنید. تلاش برای حفظ مطالب کمک زیادی به شما نخواهد کرد و حتی ممکن است در یادآوری مطالب دچار مشکل شوید. پس سعی کنید هر بخش را عمیق بخوانید و مطالعۀ مفید و درستی داشته باشید. دربارۀ مفاهیم فکر کنید و به سوالاتی که برای هر بخش پیدا کردهاید پاسخ دهید.
- مرور
با انجام مرور است که مطالب در ذهن شما جا میگیرید و تثبیت میشود. پس هیچگاه آن را فراموش نکنید. هر تعداد صفحه که خواندهاید را مرور کنید. در اینجا لازم نیست تا خطبهخط کتاب را دوباره بخوانید. به هر قسمت رجوع کنید و مطالبی که در آنجا گفته شده را در ذهنتان دستهبندی کنید.
دیگر عوامل موثر در بهبود کیفیت مطالعه
با طی این مسیر شما مطالعۀ موثر و درستی خواهید داشت. اما به یاد داشته باشید عوامل دیگری هم در کیفیت مطالعۀ شما اثرگذارند. برای مثال اگر قبل از آغاز مطالعه ذهن شلوغ و بههمریختهای داشته باشید، نتیجۀ قابل قبولی در انتظارتان نخواهد بود. سعی کنید با ذهن آزاد مطالعه را شروع کنید.
زمانی که بهطور مداوم در حال مطالعهاید نیز باید کنترلشده باشد. این اشتباه را نکنید که اگر ساعات زیادی مشغول به خواندن کتابی باشید، اثربخشی بیشتری خواهید داشت. ظرفیت ذهن انسان برای مطالعۀ پیوسته ۵۰ تا ۶۰ دقیقه است.
فراموش نکنید که نظم مکانی در تمرکز حواس شما بسیار تاثیرگذار است. پیشتر در مطلب « چرا اتاق خودمان جای مناسبی برای مطالعهی درسی نیست؟» دربارۀ این موضوع صحبت کردهایم. ما در پانسیون مطالعاتی سمر تلاش کردهایم که با ایجاد فضایی مناسب، تجربۀ یادگیری و مطالعهای موثر را برایتان ممکن کنیم.
